Tagarchief: muziek

Vreugde, vreugde! De politieke implicaties van de Ode an die Freude

Ook als je het niet zou willen ben je bekend met de negende symfonie van Ludwig van Beethoven. Het slotkoor van het laatste deel, Ode an die Freude, is na zijn eerste verschijning behoorlijk viral gegaan, en keerde terug in een schier oneindige vloed van verschillende zettingen en situaties. De makkelijk mee te zingen melodische lijn van het slotkoor, in combinatie met de originele jubelende tekst van Friedrich Schiller, hebben door de tijd heen een enorme bron van inspiratie gevormd. Hier de eerste strofe, voor een idee:

Freude, schöner Götterfunken,         Vreugde, schone Godesvonk,
Tochter aus Elysium,                           Dochter van Elysium,
wir betreten feuertrunken,               Vuurdronken gaan we binnen,
Himmlische, dein Heiligtum.           Hemelse, uw heilig schrijn!
Deine Zauber binden wieder,           Uw betov’ring bindt weer samen
was die Mode streng geteilt,         Wat het stijlzwaard heeft doorkliefd.
alle Menschen werden Brüder,         Alle mensen worden broeders
wo dein sanfter Flügel weilt.            Waar uw zachte vleugels zijn*

Slavoj Žižek geeft in zijn The Pervert’s Guide to Ideology een kleine bloemlezing van de toepassingen die het befaamde slotlied in de twintigste eeuw heeft gekend: het Nazisme en het bolsjewisme, tijdens de Chinese Culturele Revolutie, bij een hele trits Olympische Spelen zijn maar enkele voorbeelden waar Beethovens Ode mocht schitteren.

Schiller vatte de boodschap van het originele gedicht bondig samen als “een viering van de broederschap van de mens” – een eigenschap die beslist een goed feestje waard is. Dat idee van broederschap is er ook de oorzaak van dat Beethovens hymne zo universeel toepasbaar bleek: broederschap en verzoening, daar is weinig op af te dingen. Maar is de Ode an die Freude wel die ondubbelzinnige broederschapsbezinging, zoals ze vaak verbasterd wordt?
Lees verder

Peter en de Wolf: lang leve de mensheid!

big_bad_wolf_by_the_avid_gentleman

The Avid Gentleman, Big Bad Wolf (2009)

We leven in een tijd waarin alle heilige huisjes die er ooit hebben bestaan systematisch worden ontmanteld. Zwarte Piet delft in het kader van dekolonisatie het onderspit (min of meer), en de opvoering van stereotype jongens en meisjes in reclames wordt steeds genadelozer weggehoond door gender studies-hardliners. Eigenlijk is geen enkele traditionele of conventionele cultuuruiting nog veilig. Met een beetje zoekwerk blijkt uiteindelijk achter alles een ideologische lading te zitten.

Zo ook Peter en de Wolf, een muzikaal verhaal voor verteller en orkest geschreven door de Russische componist Sergei Prokofiev. Sinds de eerste uitvoering in 1936 is het stuk, dankzij de knappe wisselwerking tussen tekst en muziek, een wereldwijde megahit geworden. Hoewel Prokofiev zelf benadrukte dat het verhaal in dienst staat van de muziek, “only as a means of inducing the children to listen to the music”, loont het toch de moeite om te kijken wat de verschillende bestanddelen ervan nu precies suggereren.
Lees verder

Het versluierde autisme van Spinvis

4024285

Om met de deur in huis te vallen: ik heb weinig met songteksten. Maar al te vaak zijn het groteske simplificaties van de werkelijkheid (een gedachte die natuurlijk ook lekker zwart-wit is), zoals ik eerder al eens schreef.

Het gebeurt niet vaak, maar een enkele keer kom ik een liedje tegen waarvan niet alleen de muziek, maar ook de tekst me meteen aanspreekt. Hiervoor zijn twee aanwijsbare redenen te bedenken: enerzijds puur sentiment (waarover later meer), maar anderzijds natuurlijk gewoon steengoed en inventief tekstgebruik dat laat zien dat de werkelijkheid niet te versimpelen valt.

Wespen op de Appeltaart van Spinvis is zo’n liedje van het tweede soort dat me eeuwig bij zal blijven. Ruim acht jaar geleden voor het eerst gehoord, maar wat mij betreft nog altijd (op tekstueel gebied) een van de beste liedjes ooit gemaakt.
Lees verder

Liefde op het eerste gezicht?

7764296754_eea0227c41_b

Dennis Skley, I Love (2012)

Er bestaat geen betere manier om de feestelijke eindejaarsperiode in te gaan dan met een lekker oer-Hollands nummer over de liefde – een Kerstgedachte pur sang. In dit geval wil ik eens wat beter luisteren naar Wat kan het anders zijn, een kraker van Wim Sonneveld en Friso Wiegersma uit 1972.
Lees verder