Je Doet Niet Meer Mee: Over Predictive Analytics en Sociale Uitsluiting

Untitled.png

Je doet niet meer mee’, zo luidde het uitgebreide grapje van Jan-Jaap van der Wal in het al lang en breed ter ziele televisieprogramma Dit Was Het Nieuws. Ten tijde van de aanslag in Apeldoorn op Koninginnedag in 2009 werd een man die niet de dader was, wel als dader geïdentificeerd. En ondanks dat al duidelijk was dat Karst T. het leven had gelaten, kreeg de verkeerd geïdentificeerde man nog haatmail van mensen. Van der Wal vond dat we iets moeten met de mensen die die haatmail sturen:

Daarvan moeten we zeggen: ‘je doet niet meer mee’. Gewoon: in het leven, überhaupt. Dat je gewoon niet meer mee mag doen. Als je zó dom bent, als er dus in die hersenen zó weinig gebeurt […] dan doe je gewoon niet meer mee. In het hele leven. Dus dan ga je naar de Albert Heijn en dan staat er een man die zegt: ‘nee, jij doet niet meer mee gewoon! […] Dan ga je maar weer terug naar huis, maar je doet gewoon niet meer mee.

Het gaat nog even door, over dat alle televisiekanalen voor deze mensen uitdraaien op Tell Sell, en dat als ze proberen online te gaan, alle webadressen die ze invoeren worden doorgeleid naar linedancevereniging Op Een Rijtje.

Destijds werd er smakelijk gelachen om dit grapje. Maar tegenwoordig behoort dit eigenlijk al lang en breed tot de mogelijkheden. Sterker nog: het gebeurt al!

Predictive analytics is een term die in deze context genoemd kan worden. Dit is een techniek die ervoor zorgt dat je, door middel van een uitgebreide data-analyse, zo ongeveer wel kunt voorspellen hoe de nabije toekomst er uit zal zien. In de Je Doet Niet Meer Mee-rationale is de veronderstelling immers ook dat de haatmail-verstuurder een storende factor is, dat diegene op korte termijn haar of zijn gedrag niet zal veranderen, en dat diegene derhalve preventief buitenspel gezet wordt.

In het banken- en kredietwezen is predictive analytics al een vrij alomtegenwoordige aangelegenheid. In een artikeltje voor de beginnende toepasser van predictive analysis is er dit over te lezen:

Begin met een aanscherping van het creditmanagement door deze te koppelen aan een prognose van verwacht betaalgedrag. Als daardoor het aantal dubieuze klanten terugloopt en de betalingstermijnen onder het branchegemiddelde uitkomen, is het tijd om deze analysetool ook toe te passen op andere onderdelen van uw risicomanagement. Het succes van uw eerste implementatie is de voedingsbodem voor de volgende.

Als je een schimmig betaalverleden hebt, dan kun je het dus vrij snel schudden in die scene. En eigenlijk ook niet alleen in die scene, maar ook in tal van andere scenes: denk maar aan de makelaar die toch nog even je kredietrating erop naloopt, om te kijken of je betaalgedrag wel helemaal senang is voordat je je mooie huurhuisje in kan trekken. Op die manier wordt je dus niet alleen psychisch, maar ook cybernetisch achtervolgd door je verleden.

Ook op andere terreinen wordt dit mechanisme uitgerold. Predictive policing is een bekende andere toepassing: de veronderstelling hier is dat je op den duur van tevoren precies juist kunt inschatten of een persoon op het punt staat een misdaad te begaan, op basis van in het verleden behaalde resultaten. Of je kunt in een bepaald gebied meer politie laten surveilleren, omdat het daar op vrijdagnacht peaktime is qua inbraken. Ook mensen die dankzij predictive policing onschadelijk worden gemaakt, doen – terecht of onterecht – even niet meer mee.

Ook op het Internet kun je heel goed Niet Meer Meedoen. Het voorspellende element wordt hier weliswaar niet letterlijk genoemd, maar zit er zeker in: op basis van gebruikersgedrag in het verleden worden je toekomstige handelingen voorspeld, en het op maat gemaakte ‘beleid’ van de website wordt hier op afgestemd. Gebruikers van de anonieme Internetbrowser TOR komt het vast bekend voor: je moet net wat vaker langs de security-checks en reCAPTCHAs voordat je eindelijk op de site van bestemming aankomt. [1]

Voor mensen die Niet Meer Meedoen, om wat voor reden dan ook, verwordt de wereld op die manier onderhand tot een akelig vliegveld: als je niets op je kerfstok hebt en je je zonder tegenstand volledig door laat lichten merk je er niets van, zozeer als alles weggewerkt is achter de hoogglanzende muren van het taxfree-paradijs, maar zodra je je paspoort niet op orde hebt, uit het verkeerde land komt, in het verkeerde land bent geweest, of gewoon wanneer het voorspellende systeem je per ongeluk als staatsgevaarlijk identificeert, dan kan zo’n verblijf nog wel eens wat langer in beslag nemen. Lees bijvoorbeeld het aangrijpende relaas van Ishtiyaq Shukri er maar op na.

Het ‘Je Doet Niet Meer Mee’-grapje kan dus eigenlijk gewoon al lang, en wordt ook meer en meer toegepast. Waar draait het op uit? Zou je straks op basis van een foute mail inderdaad tot in de lengte van dagen Niet Meer Mee mogen doen? Tot die tijd mogen we ons in elk geval gelukkig prijzen dat we nog in the game zijn.

[1] Bij de monitoring van TOR zijn echter wel wat nuances te plaatsen, aangezien er aardig wat hackers en bots zich van deze browser bedienen – wel zo handig als je locatie niet getraceerd kan worden. Zodoende dus niet zo gek dat de browser en de bijbehorende gebruikerspool een aardige track record heeft opgebouwd.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s